Dlaczego włosy siwieją, jaką rolę odgrywa stres oksydacyjny i czy wodór molekularny może coś zmienić? Co wiadomo z badań, czego nie wiadomo — i czy siwienie da się cofnąć.
Nie wiadomo, czy wodór molekularny pomaga na siwienie, bo nikt tego nie zbadał — ani u ludzi, ani u zwierząt. Wiadomo natomiast, że w siwiejących mieszkach włosowych gromadzi się nadtlenek wodoru, który uszkadza enzymy potrzebne do produkcji barwnika, a w badaniu na komórkach wodór chronił melanocyty przed takim stresem oksydacyjnym. To podstawa hipotezy, a nie dowód działania. O tempie siwienia decydują przede wszystkim geny i wiek. Wczesne lub nagłe siwienie warto skonsultować z lekarzem.
W skrócie
- Melanocyty — komórki w mieszku włosowym produkują barwnik; z wiekiem tracą tę zdolność albo zanikają.
- Stres oksydacyjny — w siwych włosach gromadzi się nadtlenek wodoru, a enzym katalaza, który go rozkłada, prawie znika.
- Wodór na komórkach — w jednym badaniu chronił ludzkie melanocyty przed uszkodzeniem przez nadtlenek wodoru.
- Brak badań nad siwieniem — nikt nie sprawdził, czy wodór spowalnia lub cofa siwienie.
- Częściowa odwracalność — u ludzi opisano pojedyncze włosy, które odzyskały barwnik po ustąpieniu stresu.
Spis treści
Mechanizm siwienia, czyli co się dzieje w mieszku włosowym?
Siwienie włosów jest jednym z najbardziej widocznych objawów starzenia się organizmu. Choć bywa akceptowane, a nawet modne, wiele osób szuka sposobów, by ten proces spowolnić. Coraz częściej mówi się w tym kontekście o wodorze molekularnym (H₂). Czy rzeczywiście może wpłynąć na kolor naszych włosów?
Kolor włosów zależy od aktywności melanocytów, czyli komórek pigmentacyjnych mieszczących się w mieszku włosowym. Produkują one melaninę, czyli barwnik odpowiadający za kolor włosów, skóry i oczu. Z wiekiem lub pod wpływem szkodliwych czynników melanocyty:
- tracą zdolność do produkcji melaniny,
- ulegają apoptozie, czyli programowanej śmierci komórkowej,
- albo zanikają ich komórki macierzyste (McSC, ang. melanocyte stem cells), które mogłyby je odtworzyć.
Jednym z ważnych czynników tego procesu jest stres oksydacyjny, czyli przewlekły nadmiar reaktywnych form tlenu (ROS), które uszkadzają DNA, białka i lipidy w komórkach. Badania pokazują, że w siwiejących włosach gromadzą się duże ilości nadtlenku wodoru (H₂O₂), który unieczynnia enzymy potrzebne do wytwarzania melaniny, w tym tyrozynazę.12
Dlaczego włosy siwieją
- Geny i wiek. To główne czynniki: o tym, kiedy pojawią się pierwsze siwe włosy, decyduje w dużej mierze dziedziczenie.
- Stres. U myszy silny stres przez układ nerwowy współczulny w krótkim czasie wyczerpywał komórki macierzyste melanocytów, co prowadziło do trwałego siwienia.3 U ludzi siwienie często zbiega się w czasie z okresami silnego stresu.4
- Czynniki zdrowotne. Przedwczesne siwienie wiąże się m.in. z niedoborem witaminy B12, zaburzeniami pracy tarczycy i niektórymi chorobami autoimmunologicznymi.
- Styl życia. Palenie tytoniu i inne źródła stresu oksydacyjnego są łączone z wcześniejszym siwieniem.
Siwienie w młodym wieku, zwłaszcza nagłe lub połączone ze zmęczeniem czy innymi objawami, warto skonsultować z lekarzem, który zleci podstawowe badania.
Wodór molekularny i jego działanie biologiczne
Wodór molekularny (H₂), inhalowany lub spożywany w formie wody wodorowej, jest badany jako cząsteczka o działaniu:
- przeciwutleniającym — reaguje głównie z najbardziej reaktywnymi rodnikami, np. hydroksylowym,
- przeciwzapalnym — w badaniach obniżał poziom cytokin prozapalnych,
- chroniącym komórki przed apoptozą.
Te właściwości opisano głównie w badaniach na komórkach i zwierzętach.67 Dlatego wodór bywa wymieniany jako kandydat do wspierania tkanek narażonych na stres oksydacyjny, w tym komórek pigmentacyjnych. Ważne zastrzeżenie: wodór molekularny (H₂) to coś innego niż nadtlenek wodoru (H₂O₂), który gromadzi się w siwych włosach.
Co mówią badania?
| Badanie | Rodzaj | Co pokazało |
|---|---|---|
| Siwe włosy, Wielka Brytania 20091 | badanie włosów i mieszków ludzi | w siwych włosach gromadzi się nadtlenek wodoru w dużych stężeniach, a katalazy prawie nie ma |
| Melanocyty, Chiny 20205 | komórki w laboratorium | wodór zmniejszał uszkodzenia ludzkich melanocytów wywołane nadtlenkiem wodoru i chronił ich mitochondria |
| Stres i siwienie, USA 20203 | myszy | stres wyczerpywał komórki macierzyste melanocytów przez nerwy współczulne |
| Odwracanie siwienia, USA 20214 | analiza pojedynczych włosów ludzi | niektóre siwe włosy samoistnie odzyskiwały barwnik, czasem po ustąpieniu stresu |
Badanie z 2020 roku z udziałem melanocytów dotyczyło bielactwa, choroby, w której znikają komórki barwnikowe skóry. Wodór działał w nim przez szlak Nrf2, który uruchamia własne mechanizmy antyoksydacyjne komórki.5 To wynik na komórkach w laboratorium.
Najważniejsze: nie ma badań, w których sprawdzano by, czy wodór spowalnia albo cofa siwienie — ani u ludzi, ani u zwierząt. Połączenie „stres oksydacyjny powoduje siwienie” i „wodór ogranicza stres oksydacyjny” to hipoteza, która czeka na sprawdzenie.
Czy siwienie da się cofnąć?
Siwienie długo uważano za nieodwracalne. W 2021 roku badacze z Uniwersytetu Columbia przeanalizowali kolor wzdłuż pojedynczych włosów i pokazali, że niektóre siwe włosy samoistnie odzyskują barwnik. Zdarzało się to u osób w różnym wieku, a w części przypadków zbiegało się z ustąpieniem stresu. Autorzy przypuszczają, że odwrócić się może siwienie włosów, które są blisko „progu” utraty barwnika, a nie tych, które dawno są białe.4
Wodór nie „odrodzi” melanocytów w mieszkach włosowych, które całkowicie je utraciły. Nie ma też dowodów, że przywraca kolor włosom, które już posiwiały.
Jeśli chcesz spróbować wodoru
Wodór nie jest sposobem na siwienie, ale część osób sięga po niego z innych powodów — dla samopoczucia czy regeneracji. W badaniach nad innymi zastosowaniami stosowano zwykle:
- inhalację wodorem — sesje trwające zwykle 30–60 minut, w spoczynku,
- wodę wodorową — świeżo przygotowaną i wypitą od razu, zwykle 0,5–1,5 litra dziennie.
Jak często robić inhalacje, opisujemy w artykule o dawkowaniu wodoru. Wodór jest gazem palnym, więc przy inhalacji obowiązują zasady bezpiecznej sesji.
Najczęstsze pytania
Czy wodór molekularny pomaga na siwienie włosów?
Nie wiadomo. Nie ma badań, które by to sprawdzały — ani u ludzi, ani u zwierząt. Istnieje jedynie hipoteza oparta na roli stresu oksydacyjnego i jedno badanie na komórkach pigmentacyjnych.
Dlaczego włosy siwieją?
Melanocyty w mieszkach włosowych z wiekiem przestają produkować barwnik albo zanikają. Decydują o tym głównie geny i wiek, a przyczyniają się m.in. stres oksydacyjny, silny stres i niektóre niedobory oraz choroby.
Czy siwienie da się cofnąć?
Czasami częściowo. Badanie z 2021 roku pokazało, że pojedyncze siwe włosy mogą samoistnie odzyskać barwnik, np. po ustąpieniu stresu. Włosy, które od dawna są białe, raczej nie odzyskują koloru.
Czy stres powoduje siwienie?
U myszy silny stres wyczerpywał komórki macierzyste melanocytów i prowadził do siwienia. U ludzi siwienie często zbiega się w czasie ze stresem, a jego ustąpienie bywa związane z powrotem barwnika w części włosów.
Od czego siwieją włosy w młodym wieku?
Najczęściej z powodu genów, ale przedwczesne siwienie wiąże się też m.in. z niedoborem witaminy B12, chorobami tarczycy i paleniem tytoniu. Warto to skonsultować z lekarzem.
Czy wodór to to samo co nadtlenek wodoru w siwych włosach?
Nie. Nadtlenek wodoru (H₂O₂) to silny utleniacz, który gromadzi się w siwiejących włosach i uszkadza enzymy. Wodór molekularny (H₂) to gaz o działaniu przeciwutleniającym.
Źródła
- Wood J.M., Decker H., Hartmann H. i in. Senile hair graying: H2O2-mediated oxidative stress affects human hair color by blunting methionine sulfoxide repair
- Seiberg M. Age-induced hair greying — the multiple effects of oxidative stress
- Zhang B., Ma S., Rachmin I. i in. Hyperactivation of sympathetic nerves drives depletion of melanocyte stem cells
- Rosenberg A.M., Rausser S., Ren J. i in. Quantitative mapping of human hair greying and reversal in relation to life stress
- Fang W., Tang L., Wang G. i in. Molecular Hydrogen Protects Human Melanocytes from Oxidative Stress by Activating Nrf2 Signaling
- Ohta S. Molecular hydrogen as a preventive and therapeutic medical gas: initiation, development and potential of hydrogen medicine
- Ichihara M., Sobue S., Ito M. i in. Beneficial biological effects and the underlying mechanisms of molecular hydrogen — comprehensive review of 321 original articles
Nie diagnozujemy, nie leczymy ani nie zapobiegamy żadnej chorobie. Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Wodór molekularny nie jest zarejestrowanym produktem leczniczym i nie ma dowodów, że wpływa na siwienie włosów. Przy przedwczesnym lub nagłym siwieniu skonsultuj się z lekarzem. Pytania o urządzenia: kontakt@inhalatorywodoru.pl, tel. 533-101-668 (pn–pt 9:00–17:00).