Schowek0
Twój schowek jest pusty
Koszyk0
Twój koszyk jest pusty ...
Strona główna » Blog » Nauka » Czy ujemne ORP to już woda wodorowa?

Czy ujemne ORP to już woda wodorowa?

Data dodania: 24-06-2024

Czy ujemne ORP oznacza, że woda zawiera dużo wodoru? Dlaczego miernik redox nie pokaże stężenia wodoru, co naprawdę zmienia jego odczyt i czym zmierzyć wodór w wodzie?

Autor: Marta Kuśnierz, fizjoterapeutka i ekspertka innowacji zdrowotnychPublikacja: Aktualizacja: Czas czytania: 12 min

Krótka odpowiedź

Nie. Ujemne ORP (potencjał redox) nie oznacza, że woda zawiera dużo wodoru, i nie pozwala ocenić, ile go w niej jest. Odczyt ORP zależy przede wszystkim od pH i temperatury wody, a stężenie wodoru zmienia go bardzo słabo: czterokrotny wzrost ilości H2 w typowym zakresie przesuwa ORP tylko o ok. 18 mV, a zmiana pH z 6 na 11 — aż o 296 mV. Woda o bardziej ujemnym ORP może więc zawierać mniej wodoru niż woda o ORP mniej ujemnym. Stężenie wodoru mierzy się metodami, które reagują na samą cząsteczkę H2, np. odczynnikiem miareczkowym albo specjalistycznym miernikiem wodoru.

W skrócie

  • ORP to nie miernik wodoru — pokazuje wypadkową wszystkich par redoks w wodzie, a nie ilość H2.
  • pH waży najwięcej — wzrost pH o jedną jednostkę zmienia ORP mniej więcej tak, jak stukrotny wzrost stężenia wodoru.
  • Temperatura też fałszuje odczyt — ciepła woda ma bardziej ujemne ORP, choć rozpuszcza mniej wodoru.
  • Bardziej ujemne nie znaczy więcej wodoru — dwie wody da się porównać po ORP tylko przy identycznym pH i temperaturze.
  • „Woda redox” i woda ERW to nazwy wody o ujemnym ORP, zwykle z jonizatora. Sama nazwa nic nie mówi o ilości wodoru.
Spis treści
  1. ORP, woda ERW i woda redox
  2. Skąd ujemne ORP przy elektrolizie
  3. ORP a stężenie rozpuszczonego H2
  4. ORP a pH wody
  5. Porównanie wpływu H2 i pH
  6. Dlaczego pH ma większy wpływ niż H2
  7. ORP a temperatura
  8. Bardziej ujemne ORP nie oznacza więcej wodoru
  9. Mierniki wodoru oparte na ORP
  10. Jak zmierzyć wodór w wodzie
  11. Najczęstsze pytania
  12. Źródła
Podstawy

ORP, woda ERW i woda redox

Potencjał Redox (ORP) stał się powszechnie stosowaną miarą do charakteryzowania alkalicznej wody jonizowanej i wody wodorowej. Ujemnej wartości ORP przypisuje się liczne korzyści zdrowotne, w tym działanie przeciwutleniające. Większa ujemna wartość ORP jest często błędnie interpretowana jako większy stopień korzyści zdrowotnych lub wysokie stężenie wodoru.

Jonizatory wody dokonują elektrolizy wody i oddzielają katodę od anody, aby zapobiec mieszaniu się wód. Woda katodowa ma zasadowe pH i często określana jest jako alkaliczna woda zjonizowana. W publikacjach nazywa się ją wodą ERW (ang. electrolyzed reduced water, czyli elektrolizowana woda zredukowana), a w sprzedaży często „wodą redox”. Miernik potencjału oksydacyjno-redukcyjnego (ORP) jest powszechnie używany przez badaczy i sprzedawców w celu wykazania, że ERW ma właściwości inne niż rodzaje wody. ERW ma ujemny odczyt ORP w porównaniu do innych wód.

Elektroliza wody jest jedną z wielu metod wytwarzania wody zawierającej rozpuszczony wodór. W miarę jak przybywa badań nad wodą wodorową, badacze i konsumenci pragną dowiedzieć się, ile wodoru jest rozpuszczonego w wodzie. Logicznie rzecz biorąc, jeśli nie zostanie spożyta wystarczająco duża dawka wodoru, nie będzie ona miała aktywności biologicznej wykazanej w badaniach klinicznych.

Czym w ogóle jest potencjał redox i jak go odczytywać, wyjaśniamy w osobnym artykule o potencjale redox. Tutaj skupiamy się na jednym pytaniu: czy ujemne ORP mówi cokolwiek o ilości wodoru w wodzie.

Chemia

Skąd ujemne ORP przy elektrolizie

Reakcje redoks, w wyniku których podczas elektrolizy wody powstają gazowe O2 i H2, są przykładami reakcji utleniania i redukcji zachodzących jednocześnie odpowiednio na anodzie i katodzie. Podczas elektrolizy katoda dostarcza elektrony, które redukują jony wodoru do cząsteczek wodoru, jak pokazano na rysunku obok. Reakcja ta zachodzi natychmiast, co oznacza, że elektrony z katody nie „pływają” w wodzie jako „wolne elektrony”.

Schemat redukcji: dwa jony wodoru H+ i dwa elektrony łączą się w jedną cząsteczkę wodoru H2
Redukcja jonów H+ do cząsteczki H2. Źródło: LeBaron i Sharpe, 2022 (CC BY).

Reakcja rozpoczyna się od dwóch jonów H+, a po reakcji redoks tworzy się cząsteczka H2 z dwoma wspólnymi elektronami. Różnica w elektronach skutkuje potencjałem energetycznym pomiędzy dwoma formami wodoru. Te dwa rodzaje substancji chemicznych reprezentują „potencjał” do wykonania pracy, którą w wodzie można zmierzyć za pomocą miernika ORP. Zmiana stężenia któregokolwiek z tych gatunków będzie miała wpływ na ORP.

Każdej reakcji redukcji odpowiada równoczesna reakcja utleniania. Redukcja zachodzi na katodzie, tworząc H2, a utlenianie zachodzi na anodzie, tworząc O2. Konkretnie, na anodzie jony wodorotlenkowe, które są utleniane z wytworzeniem O2, wody i elektronów. Wytworzone elektrony przesyłane są do anody, która jest podłączona do dodatniego bieguna źródła zasilania.

W konwencjonalnych jonizatorach wody alkalicznej komory anodowa i katodowa są odizolowane od siebie membraną, co zapobiega mieszaniu się obu rodzajów wód. Podczas gdy woda pitna będzie miała ujemny ORP, woda wypływająca z drugiej strony będzie miała dodatni ORP, ponieważ wytworzona kwaśna woda zawiera różne pary redoks. Inne typy urządzeń, które nie wykorzystują żadnej membrany, będą wytwarzać wodę zawierającą zarówno rozpuszczony tlen, jak i gazowy wodór. W tym przypadku woda miałaby zarówno utleniające, jak i redukujące pary redoks przy pH bliższym neutralnemu.

Butelki do wody wodorowej działają na tej samej zasadzie elektrolizy, ale nie zmieniają wyraźnie pH wody. Jak są zbudowane i ile wodoru dają, opisujemy w artykule o butelkach wodorowych.

Butelka wodorowa CA-303 w trakcie elektrolizy, obok powiększenie wnętrza z wirującymi pęcherzykami wodoru
W butelce wodorowej wodór powstaje na elektrodzie w podstawie i rozpuszcza się w wodzie.
Wodór

Zależność pomiędzy stężeniem rozpuszczonego H2 a potencjałem utleniająco-redukcyjnym

Utrzymując stałe pH, temperaturę i ciśnienie, możemy określić, jak zmiany samego stężenia H2 wpływają na ORP. Rysunek obok przedstawia przewidywane odczyty ORP dla stężenia H2 od 0,5 mg/l do 50 mg/l. Należy pamiętać, że nasycenie H2 w czystej wodzie w standardowej temperaturze i ciśnieniu otoczenia wynosi około 1,6 mg/l, a typowy zakres badań wynosi od 0,5 do 2 mg/l.

Wykres: przewidywany ORP wody spada tylko z ok. -399 do -459 mV przy wzroście stężenia wodoru od 0,5 do 50 mg/l
Przewidywany wpływ stężenia rozpuszczonego H2 na wartości ORP przy stałym pH (7) i temperaturze (25°C). Źródło: LeBaron i Sharpe, 2022 (CC BY).

Pomiędzy stężeniami rozpuszczonego H2 od 0,5 mg/l do 2 mg/l ujemny ORP zmienia się tylko o 18 mV. Ta raczej niewielka zmiana w ORP zaciemnia fakt, że jest to czterokrotny wzrost stężenia H2, co z punktu widzenia badań może stanowić różnicę pomiędzy brakiem efektów a efektami obserwowanymi w badaniach klinicznych. Co więcej, zwiększając stężenie z 0,5 mg/l do 50 mg/l, ujemny ORP zmienia się z -399 do -459 mV, czyli staje się bardziej ujemny tylko o 59,16 mV. Chociaż tak wysoki poziom rozpuszczonego H2 można prawdopodobnie osiągnąć jedynie w warunkach laboratoryjnych, niemniej jednak ilustruje to, jak słabo ORP reaguje na nawet niezwykle duże zmiany stężenia H2.

Co więcej, równanie Nernsta przewiduje, że stężenie H2 wynoszące zaledwie 1 × 10-5 mg/l jest wszystkim, czego potrzeba do uzyskania ujemnego ORP wynoszącego -260 mV. Jednakże tak niskie stężenie rozpuszczonego H2 spowodowałoby jedynie powstanie tego specyficznego ujemnego ORP „na papierze”, wyłącznie w oparciu o równanie Nernsta, bez uwzględnienia innych par redoks w wodzie. W rzeczywistości jest to więcej wodoru niż naturalnie rozpuszczonego w wodzie. Jednakże, ze względu na obecność utleniających par redoks w wyższych stężeniach, które są również rozpuszczone w roztworze, zwykła woda ma dodatni ORP. Niemniej jednak przykład ten pokazuje, że nawet bardzo niskie stężenie H2 może wytworzyć ujemny ORP. Pokazuje także, jak niewiele odczyt ORP może nam powiedzieć o ilości H2 zawartej w roztworze.

pH

Zależność pH od potencjału utleniająco-redukcyjnego

Aby ocenić wpływ zmian samego stężenia H+ (pH) na ORP, możemy zmienić pH, utrzymując stałe stężenie H2 i temperaturę. Rysunek obok przedstawia przewidywane odczyty ORP dla sześciu różnych wartości pH, wszystkie w tej samej temperaturze i stężeniu rozpuszczonego H2. Jak widać, w przeciwieństwie do słabego oddziaływania H2, wielkość zmiany pH w stosunku do ORP jest bardzo znacząca.

Wykres: przewidywany ORP wody spada liniowo z ok. -355 do -651 mV, gdy pH rośnie od 6 do 11
Przewidywany wpływ pH na wartości ORP przy stałym stężeniu 1,57 mg/l H2 w temperaturze 25°C. Źródło: LeBaron i Sharpe, 2022 (CC BY).

Gdy pH wzrasta z sześciu do jedenastu, następuje znaczny wzrost ujemnego ORP z -355 mV do -651 mV. ORP staje się bardziej ujemne o 296 mV, podczas gdy temperatura i stężenie H2 pozostają takie same. Ponieważ ORP zmienia się prawie wyłącznie pod wpływem zmian pH, wielkość odczytu ORP tak naprawdę nie dostarcza żadnych przydatnych informacji dotyczących rzeczywistego stężenia wodoru cząsteczkowego w wodzie.

Związek między pH a ilością wodoru omawiamy szerzej w artykule o pH wody a ilości wodoru, a samo pH — w tekście czym jest pH wody.

Porównanie

Porównanie wpływu H2 i pH na potencjał oksydacyjno-redukcyjny

Po zbadaniu poszczególnych wpływów, jakie różnice w H2 i pH mają na ORP, pouczająca jest również ocena ich łącznego wpływu. Rysunek obok przedstawia wykres z dwiema poziomymi osiami, który przedstawia linie zarówno dla ORP w funkcji H2, jak i ORP w funkcji pH. Podobnie jak w poprzednim przykładzie, wykres ORP w funkcji pH przedstawia stałą H2 wynoszącą 1,57 mg/l, a wykres ORP w funkcji H2 pokazuje, że pH jest neutralne. W obu przypadkach temperaturę utrzymuje się na stałym poziomie 25°C.

Wykres z dwiema osiami: linia ORP od stężenia wodoru jest prawie płaska, a linia ORP od pH stromo opada
ORP w funkcji stężenia H2 (oś górna) i pH (oś dolna). Źródło: LeBaron i Sharpe, 2022 (CC BY).

Jak pokazano na rysunku, w typowym zakresie stężeń wodoru cząsteczkowego ORP będzie odbiegać jedynie o 18 mV. Jednakże w danym zakresie pH ORP zmieni się o 296 mV. Przykłady te wyraźnie ilustrują, że odczyt ORP w dużej mierze zależy od pH wody, ponieważ udział H2 jest stosunkowo niewielki.

O ile zmienia się ORP przy zmianie jednego parametru (pozostałe stałe, wartości z modelu dla 25°C).
Co się zmieniaZakresZmiana ORP
Stężenie H20,5 → 2 mg/l (4 razy więcej)ok. 18 mV
Stężenie H20,5 → 50 mg/l (100 razy więcej)ok. 59 mV
pH6 → 11296 mV
Temperatura5 → 25°Cok. 30 mV
Wyjaśnienie

Dlaczego pH ma większy wpływ na potencjał utleniająco-redukcyjny niż H2?

Jak dotąd wykazano, że odczyt ORP zmienia się głównie wraz ze zmianami pH i w niewielkim stopniu wraz ze zmianami H2. Krótko podsumowujemy, dlaczego tak jest.

Stężenia H+ wyrażane są wykładniczo (pH)

Skala pH przedstawia zmiany stężenia jonów wodorowych o potęgę 10. Zatem wzrost pH o jedną jednostkę odpowiada dziesięciokrotnemu zmniejszeniu stężenia jonów wodorowych. Ponieważ niewielkie zmiany pH odpowiadają wykładniczym zmianom stężenia H+, nawet pozornie niewielka zmiana pH reprezentuje bardzo znaczącą zmianę rzeczywistego stężenia jonów H+. pH wody wodorowej często mieści się w zakresie kilku jednostek pH, co oznacza, że stężenie H+ może zmieniać się 100 000 razy lub więcej.

Stężenia H2 wyrażane są liniowo

W odróżnieniu od stężeń H+, stężenia H2 wyrażane są w skali liniowej, w miligramach na litr i obejmują znacznie mniejszy zakres stężeń. W rezultacie, w porównaniu z możliwymi dużymi zmianami w H+, zmiany w H2 zazwyczaj reprezentują stosunkowo małe zmiany. Na przykład, wyrażając stężenie H2 jako potęgę dziesięciokrotną, taką jak pH, wówczas zakres stężeń będzie reprezentował zmianę jedynie dziesięciokrotnie, a nie nawet blisko współczynnika 100 000 możliwego w zakresie pH często spotykanym w przypadku wody wodorowej. Ta nierówność w zakresach stężeń pomiędzy H2 i H+ ilustruje, dlaczego H2 wpływa na odczyt ORP w znacznie mniejszym stopniu niż pH.

Równanie Nernsta ma wykładniczą operację matematyczną na członie [H+]

Rysunek obok skupia naszą uwagę na równaniu reakcji H2 wraz z równaniem Nernsta wykorzystującym parę H2/H+ redoks. To ilustruje kolejny powód dominującej siły pH na odczycie ORP.

Równanie Nernsta dla pary H2/H+ z zaznaczonym wykładnikiem 2 przy stężeniu jonów wodoru i liczbą elektronów n
Równanie Nernsta i reakcja połówkowa wodoru (liczba przeniesionych elektronów = 2). Źródło: LeBaron i Sharpe, 2022 (CC BY).

W niebieskim polu na rysunku mianownik [H+] zawiera wykładnik 2 poza nawiasami (zakreślony na czerwono), podczas gdy licznik [H2] nie. Równanie reakcji pod spodem pokazuje, że źródłem tego wykładnika jest współczynnik e−. Równanie Nernsta wymaga, aby liczba elektronów wykorzystanych do przekształcenia utlenionych form (H+) pary redoks w jej formę zredukowaną była wyrażona jako wykładnik członu [H+]. Przy obliczaniu nowego potencjału redukcji należy uwzględnić liczbę elektronów potrzebnych do reakcji redukcji. Ten wykładnik 2 oznacza, że człon [H+] należy podnieść do drugiej potęgi, której wartość wyrażona jako pH jest już wykładniczym wyrażeniem stężenia H+. Jednakże, żadna podobna funkcja wykładnicza nie jest wykonywana na składniku PH2. Zmieniając stężenie H+ 10-krotnie, Q (iloraz) zmienia się 100-krotnie, co skutkuje zmianą ORP o 59,16 mV. W temperaturze 25°C zmiana Q 10-krotnie zmienia ORP o 59,16/n mV. W naszym przypadku n=2, co oznacza, że aby zmienić ORP o 59,16 mV, konieczna jest 100-krotna zmiana Q. Można tego dokonać zmieniając stężenie H+ 10-krotnie, ponieważ jest ono podniesione do kwadratu w mianowniku, lub zwiększając stężenie H2 100 razy. Ta wykładnicza operacja matematyczna w równaniu Nernsta wyjaśnia, dlaczego pozornie niewielka zmiana pH wody skutkuje tak dużą zmianą odczytu ORP.

Te trzy punkty jasno ilustrują, dlaczego nawet pozornie małe zmiany pH reprezentują wykładniczo duże zmiany rzeczywistego stężenia H+. W rezultacie duży wpływ pH na pomiar ORP przeważa nad niewielkim wpływem H2 i skutecznie „kontroluje” odczyt ORP.

Temperatura

Zależność potencjału utleniająco-redukcyjnego od temperatury

Większość mierników ORP nie posiada czujnika temperatury regulującego odczyt napięcia. W porównaniu z bardzo niewielkim wpływem wodoru molekularnego na ORP, różnice temperatur są znacznie większe. Wraz ze wzrostem temperatury wzrasta wielkość ujemnego ORP, pomimo zmniejszania się rzeczywistego stężenia H2. Na przykład w temperaturze 0°C rozpuszczalność H2 wynosi 1,96 mg/l, co daje -379 mV; podczas gdy w 100°C rozpuszczalność H2 wynosi tylko 0,97 mg/l, ale ORP wynosi obecnie -518 mV.

Wykres: ORP wody staje się bardziej ujemny od ok. -379 do -518 mV przy wzroście temperatury od 0 do 100°C, choć rozpuszczalność wodoru spada z 1,96 do 0,97 mg/l
Zależność ORP od temperatury przy zmieniającej się rozpuszczalności H2, stałym pH (7) i ciśnieniu H2 (1 atm). Źródło: LeBaron i Sharpe, 2022 (CC BY).

Zgodnie z równaniem Nernsta, przy pH 7 i temperaturze 25°C, stężenie H2 wymagane do wytworzenia tego samego -518 mV wynosi 5500 mg/l. Zatem, jak pokazano na rysunku, mimo że rozpuszczalność H2 w temperaturze 0°C jest prawie dwukrotnie większa w porównaniu do 100°C, zmiana ORP dawałaby fałszywe wrażenie, że zamiast spaść o połowę, stężenie H2 wzrosło prawie 3000 razy.

Może to mieć bardzo istotne konsekwencje w zastosowaniach w świecie rzeczywistym. Na przykład użycie metody opartej na ORP, która nie obejmuje kompensacji temperatury, w celu oszacowania stężenia H2 w zimnej wodzie wodorowej, w której rozpuszczalność H2 jest wyższa, dałoby mniej ujemny wynik, czyli odczyt ORP zaniżający rzeczywiste stężenie H2 w porównaniu do pomiaru w temperaturze pokojowej (25°C).

Wnioski

Większe ujemne odczyty potencjału utleniająco-redukcyjnego nie oznaczają większej ilości wodoru cząsteczkowego

Jak pokazano, ujemnego odczytu ORP nie można bezpośrednio powiązać z żadnym konkretnym stężeniem wodnego wodoru cząsteczkowego. Pozostaje jednak pytanie, czy możliwe jest porównanie odczytów ORP z dwóch różnych próbek wody w celu oceny względnych ilości zawartego w nich wodoru cząsteczkowego. Teoretycznie byłoby to możliwe, gdybyśmy znali dokładne pH, temperaturę i ORP tylko pary H2/H+ redoks. Ponieważ jednak mierniki ORP i H2 oparte na ORP zwykle nie mają tych informacji, muszą przyjmować dokładne pH i temperaturę. Mimo to na pozór racjonalne przypuszczenie może być takie, że im większy ujemny ORP wody, tym wyższe stężenie wodoru cząsteczkowego. Dane zawarte w tabeli pokazują jednak, dlaczego założenie to niekoniecznie jest prawdziwe.

Przewidywany ORP czterech wód o różnym pH, H2 i temperaturach. Stężenie „z ORP” policzono przy założeniu pH 7 i 25°C. Źródło: LeBaron i Sharpe, 2022.
PróbkaTemperaturapHORPH2 wyliczone z ORPRzeczywiste H2
A25°C8,0-465 mV82,73 mg/l0,80 mg/l
B25°C7,0-414 mV1,57 mg/l1,57 mg/l
C37°C7,0-426 mV3,97 mg/l1,00 mg/l
D15°C6,0-350 mV0,01 mg/l3,00 mg/l

Zmierzone ORP dla wód wodorowych o różnych wartościach pH, poziomach rozpuszczonego H2 i temperaturach przedstawiono w tabeli. Dodatkowo przedstawiono przewidywane stężenie H2 na podstawie odczytu ORP, bez poprawek na pH i temperaturę. Ponieważ pH próbki A jest o jedną jednostkę pH wyższe od pH próbki B, ma ona bardziej ujemne ORP, mimo że B ma dwukrotnie większe stężenie H2. Podobnie próbka C w wyższej temperaturze wydaje się zawierać więcej H2 niż próbka B, mimo że ma o 38% mniej H2. Co więcej, może istnieć wiele kombinacji nieznacznie podwyższonego pH i podwyższonej temperatury, które indywidualnie mogą nie wydawać się znaczące, ale łącznie mają istotne skutki. Na przykład próbka D ma lekko kwaśne pH, jak odwrócona osmoza/woda destylowana, w wyniku absorpcji CO2 i niższą temperaturę (15°C). Pomimo wysokiego rzeczywistego stężenia H2, jego niższe pH i temperatura powodują, że odczyt ORP jest znacznie mniej ujemny niż w przypadku wszystkich innych próbek.

Scenariusze te pokazują, dlaczego błędne jest założenie, że jeśli jedna woda ma bardziej ujemny odczyt ORP niż inna, to ma również większe stężenie wodoru cząsteczkowego. Niektórzy sprzedawcy mogą stosować technikę zmniejszania natężenia przepływu jonizatora wody alkalicznej lub zwiększania temperatury przed pomiarem ORP. Jednakże, jak pokazano, większy ujemny ORP niekoniecznie oznacza wyższe stężenie wodoru cząsteczkowego. Rzeczywiście, woda o bardziej ujemnym ORP może z łatwością zawierać niższe stężenie wodoru cząsteczkowego.

Obliczenia in silico i analiza zależności między pH, H2, temperaturą i ORP pokazują, że mierniki oparte na ORP nie powinny być używane do szacowania poziomu rozpuszczonego wodoru cząsteczkowego, zwłaszcza że mogą nie być wyposażone w sondę temperatury. Równanie Nernsta ilustruje, jak biologicznie istotne zmiany stężenia H2 zasadniczo mają niezauważalny wpływ na ORP w porównaniu z nawet bardzo niewielkimi zmianami pH i normalnymi wahaniami temperatury.

Ograniczenia 

Mierniki wodoru oparte na ORP

Nie należy mylić mierników wodoru opartych na ORP z dokładniejszymi i droższymi technologiami, które specyficznie mierzą wodór cząsteczkowy. Rozważ następujące punkty dotyczące mierników H2 opartych na ORP:

  1. Jeśli mierniki H2 oparte na ORP nie są wyposażone w sondę pH, wymagane jest, aby mierzony roztwór miał pH dokładnie 7, czyli takie, jakie przyjmuje miernik.
  2. Woda zawiera inne pary redoks, które przyczyniają się do dodatniego potencjału redoks. Ten dodatni ORP działa w opozycji do ujemnego ORP wynikającego z obecności wodoru cząsteczkowego. Często występują potencjały mieszane i zależą od różnych par redoks, w tym jonów wodorowęglanowych.
  3. Większość mierników ORP nie sprawdza temperatury wody. Może to mieć znaczenie, ponieważ przy obojętnym pH zmiana temperatury z 5°C na 25°C powoduje zmianę ORP o -30 mV.
  4. W przypadku większości badań lub zastosowań wody wodorowej przez konsumentów ważna jest możliwość pomiaru wodoru z dokładnością do 0,1 mg/l. Wymagałoby to dokładności ORP około 0,8 mV. Tymczasem mierniki ORP mają błąd co najmniej ±10 mV, co odpowiada możliwemu błędowi w ocenie stężenia H2 rzędu 2 mg/l.
  5. Niektóre pomiary ORP mogą wymagać długiego czasu, zanim odczyty się ustabilizują, nawet do 60 minut. Niestety w wodzie wodorowej znaczna ilość rozpuszczonego H2 zostanie utracona podczas równoważenia ORP.
  6. Miernik ORP może dawać niestabilne odczyty w roztworach zawierających cząsteczki aktywne redoks, a podany ORP nie będzie pochodził tylko z pary H2/H+ redoks.
  7. Substancje chemiczne posiadające więcej niż jeden stan redoks mogą nie zawsze wykazywać odwracalne zachowanie na powierzchni elektrody platynowej.

Te minusy dodatkowo ilustrują, dlaczego mierniki ORP i mierniki wodoru oparte na ORP nie są zalecane do szacowania rozpuszczonego wodoru w roztworach wodnych.

Pomiar

Jak zmierzyć wodór w wodzie

Skoro ORP nie mówi, ile wodoru jest w wodzie, potrzebna jest metoda, która reaguje na samą cząsteczkę H2. Autorzy publikacji, na której opiera się ten tekst, wymieniają trzy:

  • Odczynnik miareczkowy (krople). To jedyna prosta i względnie dokładna metoda dostępna dla konsumenta. Odczynnik zawiera błękit metylenowy i nanocząstki platyny: wodór odbarwia niebieskie krople, a liczba kropli, które się odbarwią, odpowiada stężeniu H2.
  • Specjalistyczne mierniki wodoru z czujnikiem polarograficznym (woltamperometrycznym), który mierzy sam wodór, a nie potencjał redox.
  • Chromatografia gazowa — metoda laboratoryjna, najdokładniejsza, ale niedostępna w domu.

Przy każdym pomiarze liczy się czas. Wodór ulatnia się z otwartej wody: według autorów publikacji jego połowa znika w ciągu ok. 1–2 godzin. Wodę wodorową najlepiej więc pić od razu po przygotowaniu i od razu mierzyć, a nie po godzinie stabilizowania miernika.

Nasze butelki wytwarzają wodę wodorową o stężeniu do 2,0 ppm, czyli do 2,0 mg/l. Ile to wodoru w przeliczeniu na szklankę i jak to się ma do dawek z badań, liczymy w artykule ile wodoru przyjmujesz, pijąc wodę wodorową.

Szklana butelka do wody wodorowej CA-303 z granatową nakrętką i podstawą na jasnym tle
Wodę z butelki wodorowej najlepiej wypić od razu, zanim wodór się ulotni.
Ważne: autor publikacji Randy Sharpe kieruje firmą, która produkuje odczynnik miareczkowy do pomiaru wodoru, i firmą wykonującą pomiary metodą chromatografii gazowej. Autorzy podali to w deklaracji konfliktu interesów. Wnioski dotyczące ORP wynikają jednak wprost z równania Nernsta i można je sprawdzić niezależnie.

Najczęstsze pytania

Czy ujemne ORP oznacza, że woda jest wodorowa?

Nie. Ujemne ORP może dać nawet śladowa ilość wodoru, a także wysokie pH czy wysoka temperatura wody. Odczyt ORP nie pozwala ocenić, ile wodoru jest w wodzie.

Co to jest ORP wody?

ORP (ang. oxidation-reduction potential), czyli potencjał oksydacyjno-redukcyjny, mierzony w miliwoltach, pokazuje wypadkową wszystkich par redoks rozpuszczonych w wodzie. Więcej piszemy w artykule o potencjale redox.

Co to jest woda ERW?

To elektrolizowana woda zredukowana (ang. electrolyzed reduced water), czyli woda z komory katodowej jonizatora. Ma zasadowe pH i ujemne ORP. Zawiera też trochę wodoru, ale jego ilości nie da się ocenić na podstawie ORP.

Co to jest woda redox?

To potoczna, handlowa nazwa wody o ujemnym potencjale redox, najczęściej z jonizatora albo z filtra. Nazwa mówi tylko o ujemnym odczycie ORP, a nie o tym, ile wodoru zawiera woda.

Dlaczego ORP zależy bardziej od pH niż od wodoru?

Bo pH jest skalą wykładniczą, a w równaniu Nernsta stężenie jonów H+ jest dodatkowo podniesione do kwadratu. Zmiana pH o jedną jednostkę przesuwa ORP mniej więcej tak samo jak stukrotny wzrost stężenia wodoru.

Czy miernik ORP zmierzy ilość wodoru w wodzie?

Nie wiarygodnie. Mierniki wodoru oparte na ORP zakładają pH 7 i 25°C, a ich błąd ±10 mV odpowiada błędowi rzędu 2 mg/l wodoru, czyli więcej niż cała zawartość wodoru w typowej wodzie wodorowej.

Czym zmierzyć stężenie wodoru w wodzie?

W domu najprościej odczynnikiem miareczkowym z błękitem metylenowym i platyną. Dokładniejsze są specjalistyczne mierniki z czujnikiem polarograficznym i chromatografia gazowa w laboratorium.

Ile wodoru rozpuszcza się w wodzie?

W temperaturze pokojowej i przy ciśnieniu atmosferycznym ok. 1,6 mg/l, w zimnej wodzie nieco więcej (ok. 1,96 mg/l w 0°C), w gorącej mniej. W zamkniętej butelce z lekkim nadciśnieniem stężenie może być wyższe — nasze butelki dają do 2,0 ppm.

Źródła

  1. LeBaron T.W., Sharpe R. ORP should not be used to estimate or compare concentrations of aqueous H2: An in silico analysis and narrative synopsisFrontiers in Food Science and Technology, 2022;2:1007001. DOI: 10.3389/frfst.2022.1007001 — pełny tekst: frontiersin.org. Artykuł na licencji CC BY; z niego pochodzą wykresy i tabela próbek. Konflikt interesów podany przez autorów: R. Sharpe kieruje firmą H2 Sciences (odczynnik H2Blue) i odpowiada za badania w firmie H2 Analytics.
Marta Kuśnierz

Marta Kuśnierz

Fizjoterapeutka · ekspertka innowacji zdrowotnych

Magister fizjoterapii i współzałożycielka Krakowskiego Centrum Tlenoterapii Hiperbarycznej. Na co dzień zajmuje się nowoczesnymi metodami wspierania zdrowia i dobrego samopoczucia, takimi jak łagodna tlenoterapia hiperbaryczna, inhalacje wodorem molekularnym, terapia światłem LED, treningi hipoksyjne oraz IHHT.
Jako ekspertka projektu ZdrowiNaLata wspiera klientów indywidualnych oraz specjalistów we wdrażaniu nowoczesnych technologii longevity do gabinetów, klinik i użytku domowego. Jest współtwórczynią treści publikowanych w serwisach kcth.pl, zdrowinalata.pl, inhalatorywodoru.pl oraz hypoxy.pl, gdzie dzieli się praktyczną wiedzą opartą na doświadczeniu i aktualnych doniesieniach naukowych.

Sklep prowadzi sprzedaż opisywanych urządzeń.

Nie diagnozujemy, nie leczymy ani nie zapobiegamy żadnej chorobie. Celem naszych materiałów nie jest udzielanie porad medycznych, profesjonalnej diagnozy, opinii ani leczenia. Woda wodorowa nie jest produktem leczniczym i nie zastępuje leczenia. W razie chorób przewlekłych, ciąży, karmienia piersią lub przyjmowania leków skonsultuj jej picie z lekarzem.


Przejdź do strony głównejWróć do kategorii Nauka
USTAWIENIA PLIKÓW COOKIES
W celu ulepszenia zawartości naszej strony internetowej oraz dostosowania jej do Państwa osobistych preferencji, wykorzystujemy pliki cookies przechowywane na Państwa urządzeniach. Kontrolę nad plikami cookies można uzyskać poprzez ustawienia przeglądarki internetowej.
Są zawsze włączone, ponieważ umożliwiają podstawowe działanie strony. Są to między innymi pliki cookie pozwalające pamiętać użytkownika w ciągu jednej sesji lub, zależnie od wybranych opcji, z sesji na sesję. Ich zadaniem jest umożliwienie działania koszyka i procesu realizacji zamówienia, a także pomoc w rozwiązywaniu problemów z zabezpieczeniami i w przestrzeganiu przepisów.
Pliki cookie funkcjonalne pomagają nam poprawiać efektywność prowadzonych działań marketingowych oraz dostosowywać je do Twoich potrzeb i preferencji np. poprzez zapamiętanie wszelkich wyborów dokonywanych na stronach.
Pliki analityczne cookie pomagają właścicielowi sklepu zrozumieć, w jaki sposób odwiedzający wchodzi w interakcję ze sklepem, poprzez anonimowe zbieranie i raportowanie informacji. Ten rodzaj cookies pozwala nam mierzyć ilość wizyt i zbierać informacje o źródłach ruchu, dzięki czemu możemy poprawić działanie naszej strony.
Pliki cookie reklamowe służą do promowania niektórych usług, artykułów lub wydarzeń. W tym celu możemy wykorzystywać reklamy, które wyświetlają się w innych serwisach internetowych. Celem jest aby wiadomości reklamowe były bardziej trafne oraz dostosowane do Twoich preferencji. Cookies zapobiegają też ponownemu pojawianiu się tych samych reklam. Reklamy te służą wyłącznie do informowania o prowadzonych działaniach naszego sklepu internetowego.
ZATWIERDZAM
Korzystanie z tej witryny oznacza wyrażenie zgody na wykorzystanie plików cookies. Więcej informacji możesz znaleźć w naszej Polityce Cookies.
USTAWIENIA
TYLKO NIEZBĘDNE
ZGADZAM SIĘ
Ładowanie...--,-- zł
533 101 668