Co oznacza FiH₂, ile wynosi przy inhalatorze z kaniulą, skąd w badaniach bierze się zakres 1–4% i dlaczego więcej wodoru nie znaczy lepiej?
FiH₂ (ang. fraction of inspired hydrogen) to procent wodoru w powietrzu, którym faktycznie oddychasz. To odpowiednik FiO₂ z tlenoterapii i coś innego niż wydajność inhalatora w ml/min. W badaniach wodór podawano zwykle w stężeniu 1–4%: ok. 1% to najniższy poziom, przy którym opisywano efekty, a 4% to dolna granica palności wodoru w powietrzu. Przy kaniuli FiH₂ można oszacować z ilości czystego wodoru: według modelu z 2026 roku u dorosłego w spoczynku ok. 180–260 ml/min wodoru daje ok. 1%, ok. 350–520 ml/min — ok. 2%, a ok. 800–1200 ml/min — ok. 4%. Niższe wartości dotyczą osoby, która leży i oddycha spokojnie.
W skrócie
- FiH₂ opisuje wdech, nie urządzenie — mówi, jaką część wdychanego powietrza stanowi wodór.
- Wydajność w ml/min to inny parametr — mówi, ile gazu wytwarza inhalator, a nie jakie stężenie wdychasz.
- Liczy się tylko wodór — w gazie Browna to dwie trzecie strumienia, np. 900 ml/min mieszaniny to 600 ml/min wodoru.
- Przy kaniuli ok. 180–260 ml/min wodoru to ok. 1% FiH₂ u dorosłego w spoczynku, a nie kilka procent z prostego dzielenia.
- Sposób oddychania ma duży wpływ — im spokojniej i wolniej oddychasz, tym wyższe FiH₂ przy tym samym inhalatorze.
- W badaniach stosowano zwykle 1–4%, np. 2–3%, z gotowej mieszanki podawanej przez maskę albo respirator.
- 4% to dolna granica palności wodoru w powietrzu i górny kraniec zakresu stosowanego w badaniach.
- Optymalne FiH₂ nie jest znane — wyższe stężenie nie musi działać lepiej.
Spis treści
- Co to jest FiH₂
- FiH₂ a wydajność inhalatora w ml/min
- Jak oszacować FiH₂ przy kaniuli
- FiH₂ przy naszych inhalatorach z kaniulą
- Skąd zakres 1–4%
- Więcej nie znaczy lepiej
- FiH₂ a bezpieczeństwo
- Nowy sposób: wodór zmieszany z powietrzem przed wdechem
- Kaniula i maska: różnica w podaniu
- Czego FiH₂ nie mówi
- Najczęstsze pytania
- Źródła
Co to jest FiH₂
FiH₂ (zapisywane też jako FiH2) to skrót od angielskiego fraction of inspired hydrogen, czyli frakcja wdychanego wodoru. Oznacza udział wodoru w gazie, który wdychasz, liczony u wejścia do dróg oddechowych. Jeżeli FiH₂ wynosi 2%, to w każdych 100 ml wdychanego powietrza są 2 ml wodoru.
Pojęcie pochodzi z tlenoterapii, w której od dawna używa się FiO₂, czyli stężenia tlenu we wdychanym gazie. Ten sam przepływ tlenu może dać różne FiO₂ zależnie od sposobu podania i oddechu pacjenta, dlatego to FiO₂ opisuje, ile tlenu naprawdę trafia do płuc. W 2026 roku badacze z USA, Japonii i Francji zaproponowali, żeby dawkę wodoru opisywać w ten sam sposób.1
Stężenie we wdechu decyduje o tym, ile wodoru rozpuści się we krwi. Im wyższe ciśnienie cząstkowe wodoru w płucach, tym więcej go przechodzi do krwi — tak działa prawo Henry’ego. Przy FiH₂ 1–4% w badaniach mierzono we krwi ok. 5–28 µmol/l wodoru. Autorzy pracy z 2026 roku oceniają na podstawie wcześniejszych badań, że do uzyskania efektów potrzeba zwykle ok. 2–10 µmol/l, co odpowiada mniej więcej 1% FiH₂.1
FiH₂ a wydajność inhalatora w ml/min
Inhalatory wodoru opisuje się zwykle wydajnością, czyli liczbą mililitrów gazu wytwarzanych w ciągu minuty. To parametr urządzenia. FiH₂ jest parametrem wdechu: mówi, jaką część powietrza, które wciągasz do płuc, stanowi wodór.
Przy urządzeniach z trybem gazu Browna podawana wydajność obejmuje wodór i tlen razem, w proporcji 2:1. Do FiH₂ liczy się tylko wodór, czyli dwie trzecie tej liczby: 450 ml/min mieszaniny to 300 ml/min wodoru, a 1500 ml/min mieszaniny — 1000 ml/min wodoru.
Jednego nie da się wprost zamienić na drugie, bo po drodze gaz miesza się z powietrzem. Na to, jakie stężenie wodoru ostatecznie wdychasz, wpływają m.in.:
- ilość powietrza, którą wdychasz w ciągu minuty — więcej przy mówieniu, ruchu i głębokim oddechu, mniej w spoczynku;
- miejsce, w którym wodór miesza się z powietrzem — w urządzeniu albo dopiero przy nosie;
- sposób podania, czyli kaniula albo maska, i ich dopasowanie;
- oddychanie nosem albo ustami.
Dlatego autorzy pracy z 2026 roku piszą, że ani przepływ, ani stężenie gazu na wyjściu z urządzenia nie pozwalają przewidzieć FiH₂, i proponują, żeby badania podawały właśnie FiH₂.1 Dla użytkownika to po prostu dwa różne parametry: wydajność opisuje urządzenie, a FiH₂ — to, czym oddychasz.
Jak oszacować FiH₂ przy kaniuli
Zmierzyć FiH₂ w domu się nie da, ale można je oszacować. Przy kaniuli donosowej inhalator podaje wodór stałym strumieniem, a ty oddychasz cyklicznie. Do płuc trafia głównie ten wodór, który wypływa z kaniuli w czasie wdechu. Wdech trwa zwykle ok. 40% cyklu oddechowego, a w jego trakcie wciągasz powietrze dużo szybciej, niż wynikałoby ze średniej na minutę.1 W tym strumieniu rozcieńcza się wodór z kaniuli.
Stąd uproszczony wzór z pracy z 2026 roku: FiH₂ to w przybliżeniu przepływ wodoru podzielony przez średni przepływ powietrza w czasie wdechu, pomnożony przez współczynnik, który mówi, jaką część wodoru z kaniuli faktycznie wdychasz. Przy oddychaniu nosem ten współczynnik jest wysoki, a przy oddychaniu ustami spada, bo powietrze omija kaniulę.1
Przykład: 600 ml/min czystego wodoru
- Błędny rachunek: 600 ml/min ÷ 10 l/min wentylacji = 6%. Zakłada, że wdychasz cały wodór, także ten, który wypływa z kaniuli w czasie wydechu.
- Rachunek z modelu: ok. 2% na siedząco i ok. 3% na leżąco, bo wodór z kaniuli rozcieńcza się w powietrzu wciąganym w czasie wdechu.
- Inny oddech, inny wynik: ten sam strumień u osoby, która mówi albo się rusza, da mniej, a u osoby, która leży i oddycha spokojnie — więcej.
Sposób oddychania ma duży wpływ na FiH₂. Kto oddycha bardzo spokojnie i wolno, wciąga powietrze powoli i w ciągu minuty wdycha go mniej. Wodór z kaniuli rozcieńcza się wtedy słabiej, więc wdychane stężenie jest wyższe. Taki spokojny oddech jest zdrowy i pożądany, warto jednak wiedzieć, że przy tym samym inhalatorze podnosi FiH₂. Mówienie, ruch i oddychanie ustami działają odwrotnie.
Autorzy policzyli, ile czystego wodoru potrzeba przez kaniulę, żeby osiągnąć dane FiH₂.1 Wartości dotyczą dorosłych w spoczynku, oddychających nosem.
| FiH₂ | Na siedząco | Na leżąco, spokojny oddech |
|---|---|---|
| 1% | ok. 260 ml/min | ok. 180 ml/min |
| 2% | ok. 520 ml/min | ok. 350 ml/min |
| 4% | ok. 1200 ml/min | ok. 800 ml/min |
FiH₂ przy naszych inhalatorach z kaniulą
Na podstawie tych samych danych przeliczyliśmy wydajność wodoru naszych inhalatorów na szacowane FiH₂. Niższa wartość dotyczy osoby, która siedzi, wyższa — osoby, która leży i oddycha spokojnie. To szacunek z modelu, a nie pomiar.
| Inhalator | Wodór | FiH₂, jedna osoba | FiH₂, dwie osoby |
|---|---|---|---|
| HIM-22 | 150 ml/min | ok. 0,6–0,9% | — |
| FUN-HYD450, HIM-52 | 300 ml/min | ok. 1,1–1,7% | ok. 0,6–0,9% |
| FUN-HYD900, HIM-17, FUN-NEB 900 | 600 ml/min | ok. 2,3–3,5% | ok. 1,1–1,7% |
| FUN-HYD1500, FUN-FX1500, HIM-19 | 1000 ml/min | ok. 3,4–5,1% | ok. 1,9–2,9% |
| FUN-HYD1800 | 1200 ml/min | ok. 4–6% | ok. 2,3–3,5% |
| FUN-HYD3000 | 2000 ml/min | ok. 6,5–9,5% | ok. 3,4–5,1% |
Kolumna „dwie osoby” dotyczy modeli z dwoma stanowiskami, w których strumień dzieli się na dwie kaniule. Wodór liczymy tak samo w trybie czystego wodoru i w trybie gazu Browna, bo tlen z mieszaniny nie zmienia ilości wodoru.
Co z tego wynika:
- modele 450 i 900 przy jednej osobie dają ok. 1–3,5%, czyli FiH₂ z zakresu stosowanego w badaniach;
- modele 1500 i 1800 przy jednej osobie dają ok. 3,5–6%, a przy dwóch osobach ok. 2–3,5%;
- FUN-HYD3000 przy jednej osobie daje ok. 6,5–9,5%. Ma dwa elektrolizery i jest pomyślany do sesji dla dwóch osób — wtedy każda dostaje ok. 3,5–5%.
InhaleH₂ w tabeli nie ma, bo nie podaje wodoru przez kaniulę. Miesza go z powietrzem w środku urządzenia, a stężenie w mieszance ustawia się wprost, od 0,1 do 4% — opisujemy to w dalszej części tekstu.
Skąd zakres 1–4%
W badaniach klinicznych stężenie wodoru we wdechu było zwykle znane, bo gaz przygotowywano z góry — w butli z gotową mieszanką albo mieszalnikiem przy respiratorze — i podawano przez szczelną maskę lub respirator.1 Stąd w publikacjach biorą się konkretne procenty.
| Badanie | Stężenie H₂ | Czas | Uczestnicy |
|---|---|---|---|
| Bezpieczeństwo inhalacji, USA 20212 | 2,4% w powietrzu | 24–72 godziny | 8 zdrowych dorosłych |
| Udar niedokrwienny, Japonia 20173 | 3% | 1 godzina dwa razy dziennie | pacjenci w szpitalu |
| HYBRID II, po zatrzymaniu krążenia, Japonia 20234 | ok. 2% | 18 godzin | pacjenci na respiratorze |
| Łagodne zaburzenia poznawcze, Czechy, w toku5 | 4% | 1 godzina, 5 dni w tygodniu | planowo 34 osoby |
Dolna granica: ok. 1%. Autorzy pracy z 2026 roku zestawili badania na komórkach, zwierzętach i ludziach. Najniższe stężenie, przy którym zwykle opisywano efekty, odpowiadało mniej więcej 1% FiH₂.1 Co pokazały same badania, omawiamy w przeglądzie badań nad wodoroterapią.
Górna granica: 4%. Tyle wynosi dolna granica palności wodoru w powietrzu. Mieszanina wodoru z powietrzem może się zapalić, gdy wodór stanowi od ok. 4 do 75% jej objętości. Ci sami autorzy uznają, że przekraczanie 4% FiH₂ niesie niepotrzebne ryzyko, a nie ma dowodów na dodatkową korzyść.1
Więcej nie znaczy lepiej
W części badań lepiej wypadało 2% niż 4%, w innych było odwrotnie. Autorzy piszą wprost, że optymalne FiH₂ nie zostało ustalone i może zależeć od celu.1 Nie ma więc podstaw, żeby uznać, że wyższe stężenie albo większa wydajność urządzenia dadzą lepszy efekt.
Dla kaniuli autorzy podają też konkretną wskazówkę: przepływ 300–600 ml/min czystego wodoru, a najwyżej 1200 ml/min, to dla przeciętnego użytkownika rozsądne zalecenie, choć — jak sami zaznaczają — nie wolne od ryzyka.1
Dlatego przy wyborze inhalatora największa wydajność nie jest celem samym w sobie. Zakres stężeń z badań, 1–4%, jedna osoba w spoczynku osiąga już przy ok. 180–1200 ml/min wodoru. Większy strumień przydaje się wtedy, gdy z urządzenia korzystają jednocześnie dwie osoby, np. w gabinecie.
FiH₂ a bezpieczeństwo: 4% we wdechu to nie 4% w wężyku
Granica 4% dotyczy powietrza, którym oddychasz, i powietrza w pomieszczeniu. W wężyku i w kaniuli stężenie wodoru jest dużo wyższe: płynie tam czysty wodór albo gaz Browna, czyli wodór z tlenem w proporcji 2:1. Taka mieszanina jest palna sama w sobie, bez dodatku powietrza.
Dlatego FiH₂ poniżej 4% nie oznacza, że przy nosie nie może powstać mieszanina palna. Źródłem zapłonu bywa wtedy otoczenie: iskra elektryczności statycznej albo inne urządzenie elektryczne przy twarzy. Jak do tego dochodzi i jakie wypadki opisano, wyjaśniamy w artykule o zapłonie wodoru podczas inhalacji.
Nowy sposób: wodór zmieszany z powietrzem przed wdechem
W domu wodór podaje się najczęściej przez kaniulę donosową. Inhalator wytwarza czysty wodór albo wodór z tlenem, a gaz miesza się z powietrzem dopiero przy nosie. FiH₂ wynika wtedy z wydajności urządzenia i ze sposobu oddychania.
Nowością są urządzenia domowe, które robią to, co w badaniach robiła butla z gotową mieszanką. Wodór powstaje w elektrolizerze i miesza się z powietrzem wewnątrz urządzenia, a do maski trafia gotowa mieszanka o stężeniu ustawionym w procentach. Sama idea nie jest nowa. Nowe jest to, że da się ją zrealizować w domu, bez butli i mieszalnika.
Tak działa sprzedawany przez nas InhaleH₂:
- elektrolizer z membraną SPE/PEM wytwarza wodór z wody destylowanej;
- powietrze z pomieszczenia przechodzi przez filtr HEPA;
- pokrętłem ustawiasz stężenie wodoru w mieszance od 0,1 do 4%;
- mieszanka płynie do maski stałym strumieniem ok. 12 l/min, a zbiornik wyrównawczy gromadzi ją między oddechami;
- zawór jednokierunkowy odprowadza wydychane powietrze poza maskę.
Jak działa sama elektroliza i membrana PEM, wyjaśniamy w artykule jak działa inhalator wodoru. Podobny kierunek widać w badaniach: w czeskim badaniu, które właśnie trwa, uczestnicy przez godzinę, pięć dni w tygodniu, wdychają 4% wodoru z urządzenia o nazwie H2-Air Blend Inhaler.5
Kaniula i maska: różnica w podaniu
W obu przypadkach wodór trafia do płuc razem z wdychanym powietrzem. Różni je miejsce, w którym wodór spotyka się z powietrzem, i sposób ustawiania dawki.
Kaniula donosowa. Inhalator podaje cienkim wężykiem czysty wodór albo wodór z tlenem, a gaz miesza się z powietrzem w nosie. Dawkę ustawia się wydajnością urządzenia i czasem sesji. Kaniula jest lekka, można przy niej czytać i rozmawiać, a część modeli obsługuje dwie osoby jednocześnie.
Maska z gotową mieszanką. Urządzenie miesza wodór z powietrzem w środku, a dawkę ustawia się wprost jako stężenie w procentach. Maska zakrywa nos i usta albo sam nos. Z urządzenia korzysta jedna osoba naraz.
W ofercie mamy oba rodzaje: inhalatory z kaniulą (FUNXI i HIM) oraz InhaleH₂ z maską.
Czego FiH₂ nie mówi
- Jaka dawka jest najlepsza. Zakres 1–4% pokazuje, co stosowano w badaniach i gdzie leży granica palności. To nie jest zalecenie dawki dla konkretnej osoby.
- Ile dokładnie wynosi u ciebie przy kaniuli. Wartości z tabel to szacunek z modelu dla dorosłego w spoczynku. Rzeczywiste FiH₂ zależy od oddechu, ułożenia kaniuli i od tego, czy oddychasz nosem.
- Ile wodoru masz we krwi w danej chwili. Nasycenie krwi tlenem pokaże pulsoksymetr na palcu, a dla wodoru takiego prostego pomiaru nie ma. Wodór oznacza się w laboratorium, np. metodą chromatografii gazowej.1
- Jak wpływa wysokość nad poziomem morza. O ilości wodoru we krwi decyduje ciśnienie cząstkowe, a nie sam procent. Na wysokości ok. 3600 m ten sam 1% daje we krwi mniej więcej o jedną trzecią mniej wodoru niż nad morzem.1 W Polsce ta różnica nie ma praktycznego znaczenia.
- Czy model sprawdza się u ludzi. Praca z 2026 roku to model obliczeniowy oparty na fizjologii oddychania i wcześniejszych publikacjach, bez nowych pomiarów u ludzi.1
Trzeba też powiedzieć o powiązaniach. Pierwszy autor tej pracy, dr Tyler LeBaron, pełni funkcję Scientific Officer w firmie InhaleH2 i współtworzył urządzenie InhaleH₂. Inny współautor otrzymywał honoraria i finansowanie badań od japońskiej firmy Doctors Man. Autorzy podali to w deklaracji konfliktu interesów.1 My sprzedajemy InhaleH₂. Dlatego w tym tekście trzymamy się tego, co wynika z fizjologii i z opublikowanych badań.
Najczęstsze pytania
Co oznacza skrót FiH₂?
To frakcja wdychanego wodoru (ang. fraction of inspired hydrogen), czyli procent wodoru w powietrzu, którym oddychasz. Odpowiada FiO₂, którego używa się w tlenoterapii.
Czym FiH₂ różni się od wydajności inhalatora?
Wydajność w ml/min mówi, ile gazu wytwarza urządzenie. FiH₂ mówi, jaką część wdychanego powietrza stanowi wodór. Zależy od wydajności, ale też od sposobu podania i od tego, jak oddychasz.
Ile ml/min wodoru daje 1% FiH₂?
Według modelu z 2026 roku u dorosłego w spoczynku, oddychającego nosem przez kaniulę, ok. 180–260 ml/min czystego wodoru. Na 2% potrzeba ok. 350–520 ml/min, a na 4% — ok. 800–1200 ml/min. Niższe wartości dotyczą osoby, która leży i oddycha spokojnie.
Dlaczego nie można podzielić wydajności przez wentylację minutową?
Bo przy kaniuli wdychasz głównie wodór, który wypływa w czasie wdechu. Ten, który wypływa w czasie wydechu, w większości ucieka. Wodór rozcieńcza się więc w powietrzu wciąganym w czasie wdechu, a FiH₂ wychodzi wyraźnie niższe niż z prostego dzielenia wydajności przez ilość powietrza na minutę.
Czy w trybie gazu Browna liczy się cały strumień?
Nie. Do FiH₂ liczy się tylko wodór, czyli dwie trzecie strumienia mieszaniny. Na przykład 900 ml/min gazu Browna to 600 ml/min wodoru.
Jakie FiH₂ stosowano w badaniach?
Zwykle od 1 do 4%, np. 2,4% w badaniu bezpieczeństwa u zdrowych dorosłych, 3% w udarze niedokrwiennym i ok. 2% u pacjentów po zatrzymaniu krążenia.
Dlaczego górną granicą są 4%?
Tyle wynosi dolna granica palności wodoru w powietrzu. Mieszanina może się zapalić, gdy wodór stanowi od ok. 4 do 75% jej objętości.
Czy FiH₂ poniżej 4% oznacza, że nie ma ryzyka zapłonu?
Nie. 4% dotyczy wdychanego powietrza. W wężyku i przy nozdrzach stężenie wodoru jest dużo wyższe, dlatego zasady bezpiecznej sesji obowiązują przy każdym ustawieniu.
Czy wyższe FiH₂ daje lepsze efekty?
Tego nie wiadomo. W części badań lepiej wypadało 2% niż 4%, w innych było odwrotnie, a optymalnego stężenia nie ustalono.
Czy FiH₂ da się zmierzyć w domu?
Nie domowymi sposobami. Do pomiaru wodoru we wdychanym gazie i we krwi potrzebne są specjalistyczne analizatory albo badania laboratoryjne, np. chromatografia gazowa. Urządzenie mieszające wodór z powietrzem pokazuje nastawę, czyli stężenie ustawione dla podawanej mieszanki.
Czy przy kaniuli też mówi się o FiH₂?
Tak, bo FiH₂ opisuje wdech, a nie urządzenie. Przy kaniuli wynika z wydajności inhalatora i ze sposobu oddychania, więc nie ustawia się go bezpośrednio. Można je za to oszacować z ilości wodoru, którą podaje urządzenie.
Czy InhaleH₂ jest wyrobem medycznym?
Nie. To urządzenie wellness, które nie służy do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania chorobom.
Źródła
- LeBaron T.W., Ohno K., Salomez-Ihl C., Cinquin P., Boucher F., Sano M., Kheir J.N. Respiratory-physiology modeling of therapeutic hydrogen inhalation: defining the fraction of inspired hydrogen (FiH2) and flow-rate requirements
- Cole A.R. i in. Safety of Prolonged Inhalation of Hydrogen Gas in Air in Healthy Adults
- Ono H. i in. Hydrogen Gas Inhalation Treatment in Acute Cerebral Infarction: A Randomized Controlled Clinical Study on Safety and Neuroprotection
- Tamura T. i in. Efficacy of inhaled hydrogen on neurological outcome following brain ischaemia during post-cardiac arrest care (HYBRID II): a multi-centre, randomised, double-blind, placebo-controlled trial
- University of Ostrava. Safety Assessment of Molecular Hydrogen Inhalation in Patients With Mild Cognitive Impairment
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Wodór molekularny nie jest zarejestrowanym produktem leczniczym, a inhalacja wodorem nie zastępuje leczenia ani diagnostyki. InhaleH₂ jest urządzeniem wellness, a nie wyrobem medycznym. W razie chorób przewlekłych, ciąży, karmienia piersią lub przyjmowania leków skonsultuj stosowanie urządzenia z lekarzem.